Autoflower czy fotoperiod pod polską jesień?

Pod polską jesień bezpieczniej wychodzi autoflower. Kwitnie według wieku, więc majowy siew kończy w lipcu, najpóźniej na początku sierpnia, zanim noce zrobią się zimne i mokre. Fotoperiod to dwa różne przypadki. Polskie odmiany z rejestru kwitną od końca lipca i dojrzewają od końca sierpnia do początku września, więc w większości omijają najgorszą część jesieni. Późne odmiany o wysokim CBD dają dużą roślinę, ale zaczynają kwitnąć pod koniec sierpnia i kończą w październiku. To ma sens tylko w ciepłym regionie i na naprawdę słonecznym, przewiewnym miejscu.

Czym się różnią

Konopie fotoperiodyczne to rośliny dnia krótkiego. Rosną w liście i pędy, dopóki dzień jest dłuższy niż ich próg. U odmian CBD w badaniu Zhanga i in. (2021) wynosił on od około 14 do ponad 15 godzin światła, a w polu roślina wlicza do dnia także zmierzch cywilny. Gdy dzień się skraca, przechodzą w kwitnienie, bez względu na to, jak duże zdążyły urosnąć.

Autoflower kwitnie według wieku, nie kalendarza. Za tę cechę odpowiada głównie jeden recesywny locus, Autoflower1: roślina musi mieć dwie jego kopie, żeby kwitnąć niezależnie od długości dnia. W sklepach mówi się, że to geny Cannabis ruderalis. Najnowsze badania genomowe nie potwierdzają jednak, że ruderalis to osobna grupa konopi, więc traktuj tę nazwę jako skrót marketingowy.

W praktyce różnica jest prosta. Fotoperiod sam wybiera termin kwitnienia według słońca. Autoflower kwitnie po kilku tygodniach od siewu, niezależnie od tego, kiedy go posadzisz.

Kwitnienie na 50–54° N

Polska leży między 49° a 55° szerokości północnej. Długi czerwcowy dzień trzyma fotoperiod we wzroście przez całe lato. Do progu liczy się dzień razem ze zmierzchem cywilnym, czyli z około 30–40 minutami przed wschodem i po zachodzie słońca.

Późna odmiana CBD z progiem 15 godzin rusza więc z kwitnieniem na przełomie sierpnia i września, z progiem 14 godzin dopiero w połowie września. Dokładnego progu swojej odmiany zwykle nie znasz, więc traktuj te daty jako orientacyjne. W badaniu z amerykańskiego stanu Georgia (Watkinsville, ok. 34° N) od startu kwitnienia (10 sierpnia) do zbioru (18 września) minęło niecałe 6 tygodni. Przy starcie na przełomie sierpnia i września daje to zbiór w pierwszej połowie października, przy starcie w połowie września w drugiej.

Polskie odmiany włókniste z rejestru zakwitają wcześniej: w doświadczeniach w Pętkowie (2016–2019, za poradnikiem CDR) od końca lipca do początku sierpnia, z dojrzałością od końca sierpnia do początku września. Niektóre prawie nie reagują na długość dnia: polska Tygra w badaniu Zhanga zakwitła nawet przy 24 godzinach światła.

Autoflower nie czeka na słońce. FINOLA2 zaczyna kwitnąć 35–40 dni po siewie, a w badaniu z Georgii autoflowery szły do zbioru 48–73 dni po posadzeniu. Majowy siew to zbiór od końca czerwca do początku sierpnia, najczęściej w lipcu, w najcieplejszej i najbardziej słonecznej części roku.

Wrzesień i październik

Wrzesień nie jest w Polsce szczególnie deszczowy, jeśli liczyć milimetry: zwykle 40–70 mm, na większości stacji mniej niż w czerwcu. Problemem są temperatura i światło.

Dane to normy IMGW 1991–2020 dla stacji nizinnych. Według przeglądu Punji i in. (za badaniami na innych roślinach) widoczna szara pleśń (Botrytis cinerea) rozwija się przy 11–16 °C i wilgotności powietrza powyżej 80%, a jej zarodniki najlepiej kiełkują w tej samej temperaturze przy wilgotności powyżej 97%. Wrześniowa średnia doba trafia dokładnie w ten przedział. Do tego długie noce, rosa i coraz mniej słońca, które osusza kwiaty.

Poradnik CDR w Brwinowie wymienia szarą pleśń jako jedną z najczęstszych chorób konopi w Polsce. Sprzyjają jej długotrwała wilgoć, zbyt gęsty siew i nadmiar azotu. Zainfekowane rośliny przeważnie zamierają. Duże, zbite kwiaty późnej odmiany CBD dojrzewają akurat w najgorszych tygodniach. Majowy autoflower jest zebrany, zanim wrzesień się zacznie. Odmiany z rejestru kończą na przełomie sierpnia i września, więc przewaga autoflowera dotyczy głównie późnych odmian CBD.

Jeśli mimo to idziesz w późny fotoperiod, ogranicz ryzyko. Sadź rośliny rzadko i nie przesadzaj z azotem. Po każdym deszczu i mglistej nocy rozchylaj największe kwiaty i zaglądaj do środka. Szary nalot albo brązowe, miękkie miejsce w szyszce wycinasz z zapasem i wynosisz z ogrodu, bo przetrwalniki grzyba zimują na resztkach chorych roślin.

W październiku dochodzą przymrozki. Według norm IMGW to 2–5 dni z przymrozkiem w większości kraju, 6–7 na północnym wschodzie i 8,5 w Zakopanem.

Plon i wielkość

Autoflower płaci za szybkość rozmiarem. W badaniu z Georgii fotoperiodyczne rośliny dały w obu latach więcej kwiatów niż autoflowery, przy czym oba typy sadzono w innym rozstawie.

Termin siewu działa różnie. Autoflowery traciły na plonie z każdym późniejszym terminem: odmiana Maverick spadła z około 2,1 t/ha przy sadzeniu 9 kwietnia do 0,2 t/ha przy sadzeniu 28 maja. Dla fotoperiodu wyniki są mieszane. W Georgii termin sadzenia nie zmienił plonu, a w Karolinie Północnej każdy dzień opóźnienia po 11 maja kosztował 6,8 g suchej biomasy (kwiaty z liśćmi) z rośliny. Oba badania pochodzą z cieplejszego klimatu niż polski, więc traktuj liczby jako kierunek, nie prognozę.

Jak wybrać

Zasada: jeśli nie wiesz, co wybrać, bierz autoflower. Późny fotoperiod tylko wtedy, gdy masz ciepły region, pełne słońce i siew w maju.

Reguły po kolei:

1. Miejsce. Późny fotoperiod wymaga słońca od rana do popołudnia i przewiewu. We wrześniu słońce stoi nisko, cienie od drzew i budynków się wydłużają, a rosa schnie wolniej. Jeśli spot ma cień przez pół dnia, bierz autoflower.
2. Region. Zachód i Dolny Śląsk mają we wrześniu średnio 14,2–14,5 °C, a w październiku 2–4 dni z przymrozkiem. Tu późny fotoperiod ma szansę. Suwałki, Białystok i Olsztyn mają we wrześniu 12,5–13,2 °C, a w październiku 4,6–6,9 dnia z przymrozkiem. Zakopane: 10,9 °C i 8,5 dnia. Tam autoflower. Wybrzeże to osobny przypadek: jesień jest łagodna (Kołobrzeg: wrzesień 14,1 °C, październik 1,2 dnia z przymrozkiem), ale mokra, z 73 mm deszczu we wrześniu i 65 mm w październiku.
3. Termin siewu. Siejesz dopiero w czerwcu? Bierz autoflower. Fotoperiod posiany późno zakwitnie w tym samym terminie co majowy, więc nic nie zyskasz na czasie.
4. Jeden czy dwa rzuty. Autoflower z majowego siewu kończy w lipcu, najpóźniej na początku sierpnia. Drugi rzut siejesz do końca czerwca, żeby zebrać go od połowy sierpnia do połowy września. Licz się z wyraźnie mniejszym plonem drugiego rzutu.

Moment zbioru poznasz po trichomach, nie po kalendarzu: zobacz trichomy i termin zbioru. Daty siewu dla regionów znajdziesz w tekście kiedy siać konopie na zewnątrz.

Odmiany z katalogu UE

Legalnie uprawiasz w Polsce tylko odmiany konopi włóknistych z katalogu UE lub krajowego rejestru, z certyfikowanych nasion i po wpisie do KOWR. Późne odmiany CBD z seedbanków zwykle w nich nie są. Autoflowery w katalogu są, na przykład fińska FINOLA2, wpisana w 2023 roku. To jednak odmiana oleista z bardzo niskim THC i niskim CBD, a producent podaje, że powyżej 50° N daje słabszy plon nasion. Szczegóły w tekście czy uprawa konopi CBD jest legalna.